1 Ocak 2017 Pazar

Demir ve Bronz


Demir Bronz Çağında bilinen ve kolayca ulaşılabilen bir metaldi. Bronz Çağının sonunda ticaret yolları çökünce bronz bulmak zorlaşmış, bu da zaten etrafta bolca bulunan demirin kullanımına yol açmıştı. Bu dönemde (MÖ 1800) demir bronzdan daha ucuz ve yaygın kullanılan bir metal değil. Ordular için demir kullanımı Bronz Çağından sonra başlıyor. Rodos Heykeli yapılırken o kadar çok bronz kullanılmış ki rezervler açısından ciddi bir krize yol açmış.

Demir de, bronz da Bronz Çağında biliniyor ve kullanılıyordu, ama genel de bronz tercih ediliyordu demirin daha sağlam oluşuna rağmen. Bunun nedeni, demirin yapısının henüz yeterince bilinmemesi, bronzun daha doğrusu onu oluşturan bakır ve kalayın çıkartılmasının daha kolay olması ve bronzun yakılacak bir ateşte rahatça eritilebilmesi. Buna karşılık demiri eritmek için özel fırın gerekiyor. O yüzden Demir Çağı çok daha sonra başlamıştır. Bronz Çağının bitişinden sonra bölge de bulunmayan kalayın ithali neredeyse durma noktasına gelmiş ve bu da muhtemelen demire yönelik ilgiyi başlatmıştı. Sonrasında demir daha iyi anlaşıldıkça bronzun yerini almıştır. Tabi olayların her zaman yöneten ve yönetilen tarafı vardır, bu durum o yüzyıl içinde geçerli. Kalay ithalatını kontrolünde tutan elit zümre silah tekeline de sahipti. Yunanistan'da bolca bulunan demirin kullanılmaya başlaması ile Yunan demokrasisinin ortaya çıkışının aynı döneme gelmesi birbiriyle bağlantılıdır.

Avrupalı Kaşifler tarafindan 1492 yılında keşfedildiğinde Amerika kıtasında Platin işlenebilirken, Avrupa'da bilinmediğini, demirin ise o zamanlar da Amerika kıtasında işlenemiyor olduğunu biliyoruz.

Demir binlerce yıldır bilinen ama Demir Çağına kadar yaygın olarak kullanılmayan bir metal. Demir eritmenin henüz bilinmediği zamanlar da demir meteorlardan elde edilirmiş, o yüzden o çağlarda miktarı çok az. Sadece lüks eşyalar da kullanılıyor ve dolayısıyla altına göre de daha pahalı. Yakın Doğu'daki halklar bronz kullanımını bırakıp demire geçtiler ve sonrasında bronz fiyatları tekrar düşse de demir kullanmaya devam ettiler. Dolaşımdaki demir miktarı arttıkça da fiyatı altına göre düştü.

HÜLYA ÇAKICI

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder